طرح ترافیک تهران با هدف کاهش ترافیک و کنترل آلودگی هوای پایتخت اجرا می‌شود و شامل دو محدوده اصلی یعنی محدوده طرح ترافیک و محدوده کنترل آلودگی هوا است. این طرح در سال‌های مختلف تغییراتی داشته و در سال ۱۴۰۵ نیز قوانین مربوط به ساعت اجرا، نحوه رزرو، هزینه تردد و سهمیه تردد رایگان تغییر کرده است.
در این مقاله شرایط و محدوده طرح ترافیک و کنترل آلودگی هوا، هزینه تردد در سال ۱۴۰۵، نحوه ثبت نام و رزرو و قوانین مربوط به خودروهای شخصی و اجاره‌ای را بررسی می‌کنیم.
اجاره ماشین در تهران
امکان انتخاب خودرو متناسب با شرایط تردد در تهران با اجاره ماشین فراهم می‌شود.
طرح کنترل آلودگی هوا
از اول تیر سال ۱۳۹۸، طرح کنترل آلودگی هوا جایگزین طرح زوج و فرد سابق شد. در این طرح، محدودیت تردد بر اساس زوج یا فرد بودن پلاک حذف شد و خودروها بر اساس قوانین و سهمیه‌های تعیین‌شده امکان تردد در محدوده را داشتند.
با این حال، در سال ۱۴۰۵ سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی در محدوده کنترل آلودگی هوا لغو شده است. بنابراین ورود به این محدوده نیز در ساعات اجرای طرح، مشمول پرداخت عوارض خواهد بود.
طرح زوج و فرد چگونه است؟
طرح زوج و فرد قبلا در تهران اجرا می‌شد و از سال ۱۳۹۸ به طرح کنترل آلودگی هوا تغییر پیدا کرد. در شکل فعلی، تردد خودروها دیگر بر اساس زوج یا فرد بودن رقم آخر پلاک تعیین نمی‌شود و ورود به محدوده بر اساس قوانین عوارض و رزرو طرح انجام می‌شود.
طرح ترافیک چیست؟
- این طرح محدوده مرکزی شهر تهران را پوشش می‌دهد و با هدف کاهش حجم ترافیک و مدیریت تردد خودروهای شخصی اجرا می‌شود.
- در سال ۱۴۰۵، طرح ترافیک از شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰ اجرا می‌شود.
- ورود به محدوده اصلی طرح ترافیک نیازمند ثبت اطلاعات خودرو و رزرو تردد در سامانه شهرزاد است.
- هزینه ورود به محدوده بر اساس نوع خودرو، معاینه فنی و زمان تردد محاسبه می‌شود.
طرح کنترل آلودگی هوا (محدوده زوج و فرد سابق)
این محدوده نسبت به طرح ترافیک اصلی گسترده‌تر است و محدوده زوج و فرد سابق را پوشش می‌دهد. در سال ۱۴۰۵، تردد در این محدوده نیز در ساعات اجرای طرح مشمول عوارض است و سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی دیگر اعمال نمی‌شود.
در روزهای پنجشنبه، محدوده اصلی طرح ترافیک فعال نیست و تنها محدوده کنترل آلودگی هوا از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۳:۰۰ اجرا می‌شود. روزهای جمعه و تعطیلات رسمی نیز طرح اجرا نمی‌شود.
محدوده طرح ترافیک تهران
محدوده اصلی طرح ترافیک تهران در سال ۱۴۰۵ به‌طور کلی از شمال به خیابان مطهری، از جنوب به خیابان شوش، از غرب به خیابان کارگر و از شرق به خیابان‌های ۱۷ شهریور و شریعتی محدود می‌شود.
محدوده کنترل آلودگی هوا
محدوده کنترل آلودگی هوا همان محدوده زوج و فرد سابق است و اطراف محدوده اصلی طرح ترافیک قرار دارد. مرزهای این محدوده از شمال به بزرگراه همت و حکیم، از شرق به بزرگراه امام علی، از غرب به بزرگراه چمران و از جنوب به بزرگراه شهید رئیسی که پیش از این با نام بزرگراه بعثت شناخته می‌شد، محدود می‌شود.
نکات مهم و استثناها
- روزهای آلوده: در روزهایی که آلودگی هوا به شرایط بحرانی برسد، امکان اعمال محدودیت‌های بیشتر یا تغییر شرایط تردد وجود دارد.
- خودروهای برقی و هیبریدی: در سال ۱۴۰۵ خودروهای برقی از ۹۵ درصد و خودروهای هیبریدی از ۹۰ درصد تخفیف عوارض طرح ترافیک برخوردار هستند. استفاده از این تخفیف‌ها به ثبت و تأیید خودرو در دفاتر خدمات الکترونیک شهر نیاز دارد.
- معلولین و بیماران خاص: افراد دارای شرایط خاص می‌توانند مطابق ضوابط اعلام‌شده برای استفاده از تسهیلات و تخفیف‌های مربوط به طرح اقدام کنند.
شرایط طرح کنترل آلودگی هوا
در سال‌های گذشته، هر خودرو با پلاک تهران می‌توانست در هر فصل از سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان در محدوده کنترل آلودگی هوا استفاده کند و خودروهای با پلاک شهرستان نیز سهمیه مشخصی داشتند. این سهمیه در سال ۱۴۰۵ لغو شده است و ورود خودروها به محدوده کنترل آلودگی هوا در ساعات اجرای طرح، مشمول پرداخت عوارض خواهد بود.
بنابراین در سال ۱۴۰۵ دیگر نمی‌توان روی سهمیه ۲۰ روزه برای تردد رایگان در محدوده کنترل آلودگی هوا حساب کرد و لازم است پیش از ورود، شرایط تردد و هزینه مربوط به خودرو در سامانه شهرزاد بررسی شود.
هزینه خرید طرح ترافیک
هزینه طرح ترافیک در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل افزایش پیدا کرده و بر اساس نوع معاینه فنی، زمان ورود و خروج و شرایط خودرو محاسبه می‌شود. نرخ پایه ورود و تردد در سال ۱۴۰۵ ۱۴۵ هزار تومان تعیین شده است و مبلغ نهایی با توجه به ضرایب مربوط به زمان تردد و وضعیت معاینه فنی محاسبه می‌شود.
برای خودروهای دارای معاینه فنی برتر، عوارض پایه در شرایط اعلام‌شده ۲۷۸ هزار و ۴۰۰ تومان و برای خودروهای دارای معاینه فنی عادی ۲۴۸ هزار تومان اعلام شده است. ورود بدون رزرو نیز می‌تواند تا ۵۲۲ هزار تومان عوارض داشته باشد.
- ورود در ساعات پرترافیک می‌تواند هزینه بیشتری داشته باشد.
- معاینه فنی برتر شامل تخفیف نسبت به معاینه فنی عادی می‌شود.
- خودروهای برقی و هیبریدی مطابق ضوابط سال ۱۴۰۵ از تخفیف ویژه برخوردارند.
- مبلغ نهایی را می‌توان هنگام رزرو در سامانه شهرزاد مشاهده کرد.
شرایط ساکنان محدوده ترافیک
ساکنان محدوده طرح ترافیک نیز می‌توانند با ثبت تأییدیه محل سکونت خود از تسهیلات ویژه استفاده کنند. در سال ۱۴۰۵، برای هر واحد مسکونی امکان معرفی یک خودرو وجود دارد.
بر اساس مقررات اعلام‌شده، تردد خودروی تأییدشده ساکنان پیش از ساعت ۹ صبح و پس از ساعت ۱۶ رایگان است و تردد بین ساعت ۹ تا ۱۶ با ۵۰ درصد تخفیف محاسبه می‌شود. ثبت و تأیید اطلاعات سکونت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک شهر انجام می‌شود.
شرایط طرح ترافیک در مورد خودروهای اجاره‌ای
برای افرادی که خودرو بدون راننده یا با راننده اجاره کرده‌اند، مسئولیت رزرو و پرداخت عوارض تردد بر عهده استفاده‌کننده از خودرو است.
طرح آلودگی هوا از چه زمانی آغاز شده است؟
طرح کنترل آلودگی هوا از اول تیر ۱۳۹۸ جایگزین طرح زوج و فرد شد. این طرح در سال‌های بعد نیز با تغییراتی ادامه پیدا کرد و در سال ۱۴۰۵، یکی از مهم‌ترین تغییرات آن حذف سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی است.
در سال ۱۴۰۵، طرح ترافیک اصلی از شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰ اجرا می‌شود و پنجشنبه‌ها تنها محدوده کنترل آلودگی هوا از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۳:۰۰ فعال است. روزهای جمعه و تعطیلات رسمی مشمول اجرای طرح نیستند.
تفاوت طرح زوج و فرد با طرح آلودگی هوا
در طرح زوج و فرد قدیمی، تردد خودروها بر اساس زوج یا فرد بودن رقم آخر پلاک تعیین می‌شد. از سال ۱۳۹۸ این شیوه با طرح کنترل آلودگی هوا جایگزین شد و امکان تردد بر اساس سهمیه مشخص برای خودروها در نظر گرفته شد.
در سال ۱۴۰۵ نیز تردد در محدوده کنترل آلودگی هوا دیگر بر اساس زوج یا فرد بودن پلاک تعیین نمی‌شود، اما سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی حذف شده است و ورود به محدوده در ساعات اجرای طرح مشمول پرداخت عوارض خواهد بود.
تردد ساکنان محدوده طرح کنترل آلودگی هوا
ساکنان محدوده کنترل آلودگی هوا برای استفاده از تسهیلات مربوط به محل سکونت باید اطلاعات خود را در سامانه مربوط ثبت و مدارک لازم را ارائه کنند. با توجه به تغییر مقررات در سال ۱۴۰۵، سهمیه ۲۰ روزه تردد رایگان دیگر قابل استفاده نیست و شرایط تخفیف یا تسهیلات ساکنان باید مطابق مقررات جاری و اطلاعات ثبت‌شده در سامانه بررسی شود.
نحوه ثبت نام خودروهای شخصی در طرح ترافیک
در سال ۱۴۰۵، ثبت نام و رزرو طرح ترافیک از طریق سامانه شهرزاد انجام می‌شود. سامانه شهرزاد جایگزین روند قبلی استفاده از تهران من برای خدمات طرح ترافیک شده است. برای رزرو طرح ترافیک باید ابتدا وارد سامانه شهرزاد شوید، حساب کاربری ایجاد کنید و اطلاعات خودرو را ثبت کنید. سپس با انتخاب گزینه طرح ترافیک، روز موردنظر را انتخاب کرده و پس از شارژ کیف پول، رزرو تردد را انجام دهید.
مراحل کلی به این صورت است:
- ورود به سامانه شهرزاد و ایجاد حساب کاربری با شماره موبایل و کد ملی.
- ورود به بخش طرح ترافیک.
- ثبت اطلاعات و شماره پلاک خودرو.
- انتخاب گزینه رزرو طرح ترافیک و تعیین روز موردنظر.
- بررسی هزینه تردد بر اساس نوع خودرو، معاینه فنی و ساعت ورود و خروج.
- شارژ کیف پول و پرداخت هزینه.
- مشاهده وضعیت رزرو، ترددها و بدهی‌های ثبت‌شده در سامانه.
ثبت نام طرح ترافیک:
در سال ۱۴۰۵، صرف ثبت اطلاعات خودرو به معنی مجاز بودن ورود به محدوده طرح ترافیک نیست و برای تردد در محدوده اصلی باید رزرو روز موردنظر نیز انجام شود.
هزینه تردد در طرح آلودگی هوا:
در سال ۱۴۰۵، با حذف سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان، ورود به محدوده کنترل آلودگی هوا نیز در ساعات اجرای طرح مشمول عوارض است. مبلغ عوارض بر اساس شرایط تردد و نوع خودرو محاسبه می‌شود و مبلغ نهایی را می‌توان هنگام رزرو یا بررسی تردد در سامانه شهرزاد مشاهده کرد.
عوارض تردد در طرح
رانندگان برای ورود به محدوده طرح ترافیک باید پیش از تردد، رزرو موردنظر را در سامانه شهرزاد انجام دهند. ورود بدون رزرو می‌تواند باعث ثبت عوارض با ضریب بالاتر شود و در سال ۱۴۰۵ مبلغ ۵۲۲ هزار تومان برای ورود بدون رزرو اعلام شده است. همچنین در محدوده کنترل آلودگی هوا دیگر سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان وجود ندارد و تردد در ساعات اجرای طرح مشمول عوارض خواهد بود.
جریمه دیرکرد پرداخت عوارض تردد به چه صورت است؟
در صورت ثبت بدهی ناشی از تردد در محدوده طرح، مبلغ بدهی در سامانه ثبت می‌شود و مالک خودرو باید آن را در مهلت تعیین‌شده پرداخت کند. ورود بدون رزرو نیز می‌تواند باعث اعمال عوارض بیشتر شود.
به همین دلیل بهتر است قبل از ورود به محدوده، وضعیت خودرو، رزرو و موجودی کیف پول در سامانه شهرزاد بررسی شود تا از ثبت بدهی یا عوارض با ضریب بالاتر جلوگیری شود.
ساعت طرح ترافیک کنترل آلودگی هوا
در سال ۱۴۰۵، طرح ترافیک اصلی تهران از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰ اجرا می‌شود. پنجشنبه‌ها طرح ترافیک اصلی اجرا نمی‌شود و محدوده کنترل آلودگی هوا از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۳:۰۰ فعال است. روزهای جمعه و تعطیلات رسمی نیز طرح اجرا نمی‌شود.
در سال ۱۴۰۵ ورود به محدوده کنترل آلودگی هوا دیگر شامل سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی نیست و در ساعات اجرای طرح، عوارض آن محاسبه می‌شود. بنابراین پیش از ورود به هر دو محدوده، بهتر است وضعیت تردد و هزینه مربوط به خودرو در سامانه شهرزاد بررسی و در صورت نیاز رزرو انجام شود.
در نهایت
طرح ترافیک تهران برای مدیریت تردد خودروها، کاهش ترافیک و کنترل آلودگی هوا در بخش‌های مرکزی شهر اجرا می‌شود و شامل دو محدوده اصلی است:
- طرح ترافیک اصلی: محدوده مرکزی شهر تهران که تردد در آن از شنبه تا چهارشنبه، در ساعات ۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰، نیازمند رزرو و پرداخت عوارض است.
- طرح کنترل آلودگی هوا: محدوده گسترده‌تری که اطراف طرح اصلی قرار دارد و در سال ۱۴۰۵ سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی آن حذف شده و ورود در ساعات اجرای طرح مشمول عوارض است.
بنابراین اگر قصد تردد با خودروی شخصی یا اجاره خودرو در تهران را دارید، بهتر است پیش از ورود به محدوده، مرزهای طرح، ساعات اجرا و وضعیت رزرو خودرو را در سامانه شهرزاد بررسی کنید.
آیا سهمیه ۲۰ روزه طرح آلودگی هوا در سال ۱۴۰۵ وجود دارد؟
خیر، سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان فصلی در سال ۱۴۰۵ حذف شده است. بنابراین تردد در محدوده کنترل آلودگی هوا در ساعات اجرای طرح مشمول پرداخت عوارض است.
هزینه طرح ترافیک تهران در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
هزینه تردد به نوع خودرو، معاینه فنی و زمان ورود و خروج بستگی دارد. نرخ پایه و مبلغ نهایی هنگام رزرو در سامانه شهرزاد مشخص می‌شود.
جریمه ورود بدون رزرو به طرح ترافیک چقدر است؟
ورود بدون رزرو به محدوده طرح ترافیک می‌تواند باعث اعمال عوارض با ضریب بالاتر شود و در سال ۱۴۰۵ مبلغ آن تا حدود ۵۲۲ هزار تومان اعلام شده است.
برای طرح ترافیک تهران از چه سامانه‌ای استفاده کنیم؟
در سال ۱۴۰۵ ثبت اطلاعات و رزرو طرح ترافیک از طریق سامانه شهرزاد انجام می‌شود. اطلاعات خودرو باید در سامانه ثبت و برای روز موردنظر رزرو انجام شود.
آیا طرح زوج و فرد هنوز در تهران اجرا می‌شود؟
خیر، طرح زوج و فرد از سال ۱۳۹۸ با طرح کنترل آلودگی هوا جایگزین شده و تردد دیگر بر اساس زوج یا فرد بودن رقم آخر پلاک تعیین نمی‌شود.
محدوده طرح ترافیک تهران کجاست؟
محدوده اصلی طرح ترافیک در مرکز تهران قرار دارد و به‌طور کلی از خیابان مطهری در شمال، خیابان شوش در جنوب، خیابان کارگر در غرب و خیابان‌های ۱۷ شهریور و شریعتی در شرق محدود می‌شود.
محدوده کنترل آلودگی هوا تهران کجاست؟
محدوده کنترل آلودگی هوا اطراف محدوده اصلی طرح ترافیک قرار دارد و مرزهای آن به‌طور کلی با بزرگراه‌های همت و حکیم، امام علی، چمران و شهید رئیسی مشخص می‌شود.
آیا ساکنان محدوده طرح ترافیک تخفیف دارند؟
بله، ساکنان واجد شرایط محدوده طرح می‌توانند پس از ثبت و تأیید اطلاعات محل سکونت از تسهیلات و تخفیف‌های تعیین‌شده برای تردد استفاده کنند.
برای انتخاب خودرو مردد هستید؟
تعداد نفرات، بودجه و مقصد سفر را بگویید تا مناسب‌ترین خودرو برای مسیرتان پیشنهاد شود.
